The role of state and law in the system of Adam Smith

Main Article Content

Filip Lubiński

Abstract

The dominant contemporary interpretation of Adam Smith’s thought endeavors to show his anti-state attitude. According to this interpretation, Smith, as the father of economics would also be an opponent of state interference in the activity of private entities. The purpose of this work is a comprehensive presentation of the social system described by a Scottish philosopher. This task is accomplished by drawing attention to Smith’s views on the state and the law, as well as on his participation in the creation of an area of knowledge known then as political economy.


In order to reconcile the seemingly inconsistent views presented in Smith’s most famous works, the main subject of this analysis are the less frequently studied Lectures on Jurisprudence. This book, which offers Smith’s views on the role of the state and law, is the key to the correct reading of the thesis put in Theory of Moral Sentiments and An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. The social system emerging from these works referred to by Smith as the civil government, can in retrospect be regarded as the progenitor of liberal democracy. The state and the law play a vital role in the economic life of this system.

Article Details

Section
Articles

References

Acemoglu, D. i Robinson, J.A., 2014. Dlaczego narody przegrywają. Źródła władzy, pomyślności i ubóstwa. tłum. J. Łoziński. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo.

Beattie, A., 2010. False Economy: A Surprising Economic History of the World. New York: Riverhead Books.

Blaug, M., 1994. Teoria ekonomii. Ujęcie retrospektywne. tłum. I. Budzyńska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Boorstin, D.J., 1983. The Discoverers: A History of Man’s Search to Know His World and Himself. New York, NY: Random House.

Broadie, A., 2009. A History of Scottish Philosophy. Edinburgh: Edinburgh University Press.

Buchan, J., 2008. Adam Smith: życie i idee. tłum. K. Rastawicki. Warszawa: Centrum Doradztwa i Informacji Difin.

Coase, R.H., 1990. The Firm, the Market, and the Law. Chicago: University of Chicago Press.

Coase, R.H., 2013. Firma, rynek i prawo. Nobliści. tłum. J. Stawiński. Warszawa: Oficyna Wolters Kluwer Business.

Cremaschi, S., 2002. Metaphors in the „Wealth of Nations”. W: S. Boehm i in., red., Is There Progress in Economics? Knowledge, Truth and the History of Economic Thought. Cheltenham, U.K.; Northampton, Mass., USA: Edward Elgar Publishing, s. 89–114.

Dowbor, W., 2005. Rozbita mozaika. Ekonomia poza równaniami. tłum. Z.M. Kowalewski. Warszawa: Dialog.

Ferguson, N., 2017. Wielka degeneracja. Jak psują się instytucje i umierają gospodarki. tłum. W. Tyszka. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Gordon, B., 1975. Economic Analysis Before Adam Smith. London: Macmillan Press.

Graeber, D., 2016. Utopia regulaminów. O technologii, tępocie i ukrytych rozkoszach biurokracji. tłum. M. Jedliński. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

Gray, J., 1994. Liberalizm. Demokracja : filozofia i praktyka. tłum. R. Dziubecka. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak - Fundacja im. Sefana Batorego.

Hausman, D.M., McPherson, M.S. i Satz, D., 2017. Etyka ekonomii. Analiza ekonomiczna, filozofia moralności i polityka publiczna. tłum. T. Kwarciński i in. Kraków: Copernicus Center Press.

Heilbroner, R.L., 1999. The Worldly Philosophers: The Lives, Times and Ideas of the Great Economic Thinkers. New York: Touchstone.

Hirschman, A.O., 1997. Namiętności i interesy. U intelektualnych źródeł kapitalizmu. Demokracja : filozofia i praktyka. tłum. I. Topińska, i M. Kochanowicz. Kraków - Warszawa: Spoleczny Instytut Wydawniczy Znak - Fundacja im. Stefana Batorego.

Keen, S., 2011. Debunking Economics: The Naked Emperor Dethroned? London - New York: Zed Books.

Landreth, H. i Colander, D.C., 1998. Historia myśli ekonomicznej. tłum. A. Szeworski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Mandeville, B. de, 1953. A letter to Dion. Los Angeles: Augustan Reprint Society.

Mandeville, B. de, 1957. Bajka o pszczołach. Biblioteka Klasyków Filozofii. tłum. A. Glinczanka, i W. Chwalewik. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Mandeville, B. de, 2016. Skromna obrona domów publicznych albo rozprawa o porubstwie. Biblioteka Kwartalnika Kronos. tłum. M. Skrzypek. Warszawa: Fundacja Augusta Hrabiego Cieszkowskiego.

Menger, C., 1935. Kleinere Schriften zur Methode und Geschichte der Volkswirtschaftslehre. London: London School of Economics and Political Science.

Milgate, M. i Stimson, S.C., 2009. After Adam Smith: A Century of Transformation in Politics and Political Economy. [online] Princeton, New Jersey: Princeton University Press. Dostępne na: [dostęp 28.08.2019].

Montesquieu, C.L. de S., 2009. O duchu praw. Biblioteka Filozofów. tłum. T. Żeleński. Warszawa: Hachette.

Muller, J.Z., 2003. The Mind and the Market: Capitalism in Western Thought. Anchor Books.

Ostrom, E., 2013. Dysponowanie wspólnymi zasobami. Nobliści. tłum. Z. Wiankowska-Ładyka. Warszawa: Wolters Kluwers Polska.

Phelps, E., 2013. Płaca za pracę. Jak sprawić, by ludzie znów zaczęli uczestniczyć w systemie wolnej przedsiębiorczości i zarabiać na swoje utrzymanie. Nobel z Ekonomii. tłum. P. Nowak. Warszawa: Kurhaus Publishing.

Rasmussen, D.C., 2014. The Pragmatic Enlightenment: Recovering the Liberalism of Hume, Smith, Montesquieu, and Voltaire. Cambridge: Cambridge University Press.

Rawls, J., 2010. Wykłady z historii filozofii polityki. tłum. S. Szymański. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Reinert, E.S., 2008. How rich countries got rich... and why poor countries stay poor. London: Constable.

Robbins, L.R., 1932. An Essay on the Nature and Significance of Economic Science. London: Macmillan.

Roncaglia, A., 2005. The Wealth of Ideas: A History of Economic Thought. Cambridge: Cambridge University Press.

Rothschild, E., 2002. Economic Sentiments: Adam Smith, Condorcet and the Enlightenment. Cambridge Mass.: Harvard University Press.

Sawer, M., 2003. The Ethical State?: Social Liberalism in Australia. Carlton, Vic.: Melbourne University Press.

Schumacher, E.F., 1981. Małe jest piękne. Spojrzenie na gospodarkę świata z założeniem, że człowiek coś znaczy. Biblioteka Myśli Współczesnej. tłum. E. Szymańska, i J. Strzelecki. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Sedláček, T., 2012. Ekonomia dobra i zła:. W poszukiwaniu istoty ekonomii od Gilgamesza do Wall Street. tłum. D. Bakalarz. Warszawa: Wydawnictwo Studio EMKA.

Skousen, M., 2007. The Big Three in Economics: Adam Smith, Karl Marx, and John Maynard Keynes. Armonk, N.Y.: M.E. Sharpe.

Smith, A., 1982. Lectures on Jurisprudence. Indianapolis: Liberty Fund.

Smith, A., 1989. Teoria uczuć moralnych. Biblioteka Klasyków Filozofii. tłum. D. Petsch. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Smith, A., 2007. Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów. T. 1-2. wyd. 2. tłum. A. Prejbisz, i B. Jasińska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Soll, J., 2014. The Reckoning: Financial Accountability and the Rise and Fall of Nations. New York: Basic Books.

Szacki, J., 1983. Historia myśli socjologicznej. Cz. 1-2. wyd. 2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Tolstoj, L.N., 1986. Anna Karenina. wyd. Wyd. 17. tłum. K. Iłłakowiczówna. Warszawa: Wydawnictwo TPPR „Współpraca”.

Wallerstein, I.M., 2007. Analiza systemów-światów: wprowadzenie. tłum. K. Gawlicz, i M. Starnawski. Warszawa: Dialog.

Warsh, D., 2012. Wiedza i bogactwo narodów: historia odkrycia ekonomicznego. wyd. 2. tłum. D. Dekowski, i K. Piech. Warszawa: Instytut Wiedzy i Innowacji.