The centenary of Einstein's and de Sitter's cosmological works

Main Article Content

Robert Janusz


In the article some philosophical issues regarding the emergence of the modern cosmology are discussed. The mathematical field equations enabled for the first time in the history to set a cosmological problem as a physical one. The “power” of mathematics was not easy to be read by the pioneers of cosmology. Also the philosophical perspective on the Universe changed in front of this “power” expressed by Einstein and de Sitter in their models. In the paper we propose also some new ideas related to the mathematics of cosmology as a physical science.

Article Details

Learning from the classics


Asselmeyer-Maluga, T. i Król, J., 2013. Decoherence in quantum cosmology and the cosmological constant. Modern Physics Letters A, [online] 28(34), s. 1350158. Dostępne na: [ostatni dostęp 23.10.2017].

Einstein, A., 1917. Kosmologische Betrachtungen zur allgemeinen Relativitätstheorie. Sitzungsberichte der Königlich Preußischen Akademie der Wissenschaften (Berlin), [online] ss. 142–152. Dostępne na: [ostatni dostęp 30.03.2016].

Ellis, G.F.R., 2006. Issues in the Philosophy of Cosmology. arXiv:astro-ph/0602280. [online] Dostępne na: [ostatni dostęp 23.10.2017].

Foster, J., Nightingale, J.D. i Lipiński, S., 1985. Ogólna teoria względności. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Handsteiner, J., Friedman, A.S., Rauch, D., Gallicchio, J., Liu, B., Hosp, H., Kofler, J., Bricher, D., Fink, M., Leung, C., Mark, A., Nguyen, H.T., Sanders, I., Steinlechner, F., Ursin, R., Wengerowsky, S., Guth, A.H., Kaiser, D.I., Scheidl, T. i Zeilinger, A., 2017. Cosmic Bell Test: Measurement Settings from Milky Way Stars. Physical Review Letters, [online] 118(6), s. 60401. Dostępne na: [ostatni dostęp 23.10.2017].

Hawking, S.W. i Ellis, G.F.R., 1973. The Large Scale Structure of Space–Time. Cambridge: Cambridge University Press.

Heller, M., 1985. Ewolucja kosmosu i kosmologii. wyd. Wyd. 2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kopczyński, W. i Trautman, A., 1984. Czasoprzestrzeń i grawitacja. wyd. 2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Król, J., 2016. Dziwna matematyczność Wszechświata. [online] Dyskusja w Copernicus Center 19 XII 2016. Dostępne na: .

Sitter, W. de, 1917. On the relativity of intertia. Remarks concerning Einstein’s lastes hypothesis. Proceedings of the Section of Sciences. Koninklijke Akademie van Wetenschappen te Amsterdam, [online] XIX(9–10), ss. 1217–1225. Dostępne na: .

Sokołowski, L.M., 2005. Elementy kosmologii: dla nauczycieli, studentów i dociekliwych uczniów. Kraków: ZamKor.