The tale of sound from Galileo’s Assayer as an argument ab exempla

Main Article Content

Tadeusz Sierotowicz

Abstract

The Assayer of Galileo Galilei is a classic of Italian literature. This is not only because of its formal qualities - in fact The Assayer belongs to the most important current of Italian literature, which aims at drawing the map of what people know and what people do not know (I. Calvino). The Assayer was written in the context of the discussion on comets, and responds, paragraph by paragraph, to the Libra astronomica ac philosophica firmed by Lotario Sarsi (the pen-name of Orazio Grassi). Many authors have commented this book, so important for the methodology of modern science, and Galileo's rhetoric was always indicated as one of the most significant components of this 'opera'. From the formal (i.e. rhetorical) point of view The Assayer is an example of the judicial, defensive speech. Nevertheless, in the book one can notice the presence of the epideictic speech, to which belongs the famous tale/apologue of sound. In this essay a rhetorical and narratological analysis of the apologue in question is proposed. Different interpretations of the tale are discussed, and the special attention is paid to the argument attributed to the pope Urban VIII. The tale seems to be the founding narrative of the way in which the scientist confronts himself with the nature - the point which A. Banfi expressed in his conception of copernican model of man.

Article Details

Section
Articles

References

Albini, Andrea (2008) Oroscopi e cannocchiali. Galileo, gli astrologi e la nuova scienza. Grottaferrata (Rm), Avverbi Edizioni.

Altieri Biagi, Maria Luisa (1984) „Forme della comunicazione scientifica”. W: Letteratura italiana — vol. III.2 — Le forme del testo, pod red. A. Asora Rosy, Torino, Einaudi, str. 891–947.

Arystoteles (2004) Retoryka. Retoryka dla Aleksandra. Poetyka. Warszawa, PWN.

Baffetti, Giovanni (2005) “Scienza e scrittura litteraria. La lezione di Galileo”, Galilćana, Numer 2, str. 301–306.

Banfi, Antonio (1962) Vita di Galileo Galilei. Milano, Feltrinelli. Battistini, Andreas i Ezio Raimondi (1984) „Forme della comunicazione scientifica”, W: Letteratura italiana — vol. III.1 — Teoria e poesia, pod red. A. Asora Rosy, Torino, Einaudi, str. 5–339.

Battistini, Andrea (2000) Galileo e i gesuiti. Milano, Vita e Pensiero.

Bellone, Enrico (2003) La stella nuova. Torino, Einaudi.

Camerota, Michele (2004) Galileo Galilei e la cultura scientifica nell’et`a della controriforma. Roma, Salerno Editrice.

Campanella, Tommaso (2001) Apologia pro Galilaeo, Mathematico florentino. W: Apologia per Galileo, pod red. P. Ponzia, Milano, Bompiani, str. 43–198.

Dea, Shannon, (2009) “Heidegger and Galileo’s Slippery Slope”, Dialogue, Numer 48, str. 59–76.

Doleˇzel, Lubomir (2004), „Semantyka narracji”. W: Narratologia, pod red. Michała Głowińskiego, Gdańska, słowo/obraz terytoria, str. 124–153.

Fantoli, Annibale (2002) Galileusz. Po stronie kopernikanizmu i po stronie Kościoła. Tarnów, Biblos.

Fazio-Allmayer, Vito (1920?) Galileo Galilei. Milano-Palermo-Napoli, Remo Sandron Editore.

Ferroni, Giulio (2006) Storia della Letteratura Italiana. Vol. 7 — La letteratura nell’et`a della Controriforma. Milano, Mondadori.

Fonataine, de La, Jean (1971) Bajki. Warszawa, PIW.

Galilei, Galileo (1930) Rozprawy i dowodzenia matematyczne w zakresie dwóch nowych umiejętności. Warszawa, Wydawnictwo Kasy im. Mianowskiego.

Galilei, Galileo (1953) Dialog o dwu najważniejszych układach świata, Ptolemeuszowym i Kopernikowym. Warszawa, PWN.

Galilei, Galileo (1992) Il Saggiatore, pod red. L. Sosia, Milano, Feltrinelli.

Galilei, Galileo (2005) Il Saggiatore, pod red. O. Besomiego i M. Helbinga, Padova, Editrice Antenore.

Galileusz (2005) Fragmenty kopernikańskie. Warszawa, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Galilei, Galileo (2006) Listy kopernikańskie. Tarnów, Biblos.

Glazebrook, Trish (2000) Heidegger’s Philosophy of Science. New York, Fordham University Press.

Heidegger, Martin (1995) Przyczynki do filozofii. Przekład Bogdan Baran i Janusz Mizera, Kraków, Wydawnictwo Baran i Suszczyński (wyd. oryginalne: Martin Heidegger, Beitr¨age zur Philosophie (vom Ereignis), Frankfurt am Main, Vittorio Klostermann 1989).

Kohelet (2007), Kohelet wraz z komentarzem Meam loez. Tłumaczenie: Sacha Pecaric, Kraków, PARDES.

Kopaliński, Władysław (2006) Słownik symboli. Warszawa, Oficyna Wydawnicza Rytm.

Kuznecov, Boris G. (1979) Galileo. Bari, Dedalo Libri.

Lombardi, Anna Maria (2008) Keplero. Una biografia scientifica. Torino, Codice Edizioni.

Marchese, Angelo (1990) L’officina del racconto. Milano, Mondadori.

Marramao, Giacomo (2005) Potere e secolarizzazione. Torino, Bollati Boringhieri.

Marramao, Giacomo (2008) La passione del presente. Torino, Bollati Boringhieri.

Meynet, Roland (2001) Wprowadzenie do hebrajskiej retoryki biblijnej. Kraków: WAM.

Meynet, Roland (2008) Trattato di retorica biblica. Bologna: EDB.

Midgley, Mary (1985) Perch´e gli animali. Milano, Feltrinelli (ed. inglese: Animals and why they matter, London 1983).

Minazzi, Fabio (1994) Galileo „filosofo geometra”. Milano, Rusconi.

Morpurgo-Tagliabue, Guido (1963) I processi di Galileo e l’epistemologia. Milano, Eidzioni di Comunit`a.

Mortara Garavelli, Bice (2005) Manuale di retorica. Milano, Bompiani.

Moss, Jean Diety (1993) Novelties in the Heavens: Rhetoric and Science in the Copernican Controversy. Chicago, University of Chicago Press.

Pagano, Sergio (2009) Galileo Galilei. Lo splendore e le pene di un ‘divin uomo’. Firenze, Mauro Pagliai Editore.

Pedersen, Olaf (1985) “Galileo’s Religion”. W: The Galileo Affair: a Meeting of Faith and Science, pod red. G.V. Coyne’a, S.J., M. Hellera i J. Życińskiego, Citt`a del Vaticano, Specola Vaticana, str. 75–102.

Pedersen, Olaf (2006) „Wiara chrześcijańska i przemożny urok nauki”. W: Bóg — wszechświat – człowiek, t. 1, pod red. T. Sierotowicza, Tarnów, Biblos, str. 68–91.

Pera, Marcello (1991) Scienza e retorica. Bari, Laterza. Perelman, Cha¨ım i Olbrechts-Tyteca, Lucie (1982) Trattato dell’argomentazione. La nuova retorica, Torino, Einaudi (tytuł oryginału: Trait´e de l’argumentation. La nouvelle rh´etorique, Paris, Presses Universitaires de France 1958).

Perelman, Cha¨ım (1981) Il dominio retorico. Torino, Einaudi (tłumaczenie polskie: Ch. Perelman, Imperium retoryki i argumentacja. Warszawa, PWN 2004).

Piccolino, Marco (2005) Lo zufolo e la cicala. Divagazioni galileiane tra la scienza e la sua storia. Milano, Bollati Boringhieri.

Polizzi, Gaspare (2007) Galileo in Leopardi. Firenze, Le Lettere.

Propp, Włodzimierz (1967) Morfologia bajki. Warszawa, Książka i Wiedza.

Rahner, Karl (1987) Podstawowy wykład wiary. Warszawa, IW PAX.

Redondi, Pietro (1997) “I fondamenti metafisici della fisica di Galileo”, Nuncius, Numer XII(2), str. 267–289.

Righini, Alberto (2008) Galileo tra scienza, fede e politica. Bologna, Editrice Compositori.

Sacchetti, Antonella (2001) Il cerchio della vita: filosofia e scienza nell’opera di Francesco Folli (1624–1685). Universit`a degli Studi di Siena, tesi di Laurea in Storia della Scienza, relatore: prof. W. Bernardi, a.a. 2000/2001.

Schopenhauer, Artur (1984) Erystyka czyli sztuka prowadzenia sporów. Kraków, Wydawnictwo Literackie.

Sierotowicz, Tadeusz (2008) Od polemiki metodycznej do polemiki metodologicznej. Uwagi na marginesie lektury ‘Wagi probierczej’ Galileusza. Tarnów, BIBLOS.

Sierotowicz, Tadeusz (2010) ...un solo Dio `e quello che la sa tutta.... Galileuszowe ćwiczenia z retoryki – przyczynek do badań nad retoryką w pismach Galileusza, w: księga pamiątkowa dedykowana prof. Jakubowi Lichańskiemu, Warszawa (w druku).

Sierotwiński, Stanisław (1986) Słownik terminów literackich. Wrocław, Ossolineum.

Scruton, Roger (2008) Gli animali hanno diritti? Milano, Raffelle Cortina Editore (wyd. oryg. 1996).

Speller, Jules (2008) Galileo’s Inquisition Trial Revisited, Frankfurt am Main, Peter Lang GmbH— Europ¨aischer Verlag der Wissenschaften.

Steiner, George (1993) W zamku Sinobrodego. Gdańsk, Atext.

Steiner, George (2007) Nauki mistrzów. Warszawa, Zysk i S-ka.

Trzynadlowski, Jan (1977) Małe formy literackie. Wrocław, Wrocławskie Towarzystwo Naukowe.

Ziomek, Jerzy (1990) Retoryka opisowa. Wrocław, Ossolineum.